Pagina's

vrijdag 20 maart 2020

De Wilp (gemeente Westerkwartier)

De Wilp (Fries: De Wylp) is een dorp in de gemeente Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp heeft ongeveer 1.650 inwoners. Het ligt zo'n vier kilometer ten zuidwesten van het dorp Marum, op de grens met Friesland waar het overloopt in het dorp Siegerswoude.

(25 april 2011)
De naam van het dorp komt van de weidevogel de wulp dat op het uithangbord van de lokale herberg stond.[web 1] In het Fries wordt deze vogelsoort met wylp aangeduid. De oorspronkelijke bewoners houden vast aan hun eigen taal. De Wilp, Opende, Kornhorn en Marum zijn de enige plekken in Groningen waar tegenwoordig nog Fries wordt gesproken.Het Frysk Wurdboek vermeldt Wylpster langbekken als scheldnaam voor inwoners van de Wilp. Een langbek is ook een ooievaar of een lange lepel.

(1 februari 2017)
De Wilp ontstond in de 19e eeuw, toen Friese arbeiders hier kwamen werken in de vervening. De ontginning van dit gebied was al in de 17e eeuw begonnen, maar vorderde zeer langzaam. Jonkersvaart werd ontgonnen vanuit Zevenhuizen, De Wilp vanuit Friesland. In 1812 telt de Wilp negen huishoudens. In 1839 wordt De Wilp genoemd in een beschrijving van de gemeente Marum:
Onder Marum behoren de gehuchten Malijk, de Wilp, de Haar en Trimunt[...] De inwoners van de Wilp hebben eene houten loods laten timmeren tot eene bijschool, in welke thans door eenen onderwijzer aan omstreeks 50 kinderen onderwijs wordt gegeven

(1 februari 2017)
In 1833 vindt er een grote veenbrand plaats, waarbij ook de Wilp en Jonkersvaart schade oplopen. Bij het herstellen hiervan wordt er voorgesteld een voetpad aan te leggen van Marum naar de Wilp, maar dit plan strandt op bezwaren van de notabelen. Halverwege de 19e eeuw is er wel een zandweg. Eind 19e eeuw wordt er een grindweg naar Marum aangelegd. In 1835 werd er een school gebouwd, die plaats bood aan 90 leerlingen. In 1845 had de Wilp (dorp en buitengebied) 482 inwoners.

(1 februari 2017)
In 1845 en 1846 mislukt de aardappeloogst. Er wordt honger geleden. Om de onrust te bestrijden worden er werkverschaffingsprojecten uitgevoerd, zoals het aanleggen van een weg van Marum naar de Wilp. Halverwege de 19e eeuw wordt er een korenwindmolen gebouwd aan wat nu de Oudemolenweg heet. Omstreeks 1900 werd deze molen afgebroken, en vervangen door een molen in het centrum van de Wilp. Deze brandde in 1918 af, werd hersteld, maar eind jaren veertig van de 20e eeuw definitief gesloopt. Begin 20e eeuw eindigen de verveningen, en ontstaan er kleine boerenbedrijfjes waar fabrieksaardappelen worden verbouwd. (bron: wikipedia)

(1 februari 2017)

(1 februari 2017)

(9 maart 2020)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten